Główną szansą rozwoju dla naszego regionu jest przede wszystkim infrastruktura związana z budową kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną. Następstwem tego winny być dalsze inwestycje związane z portem w Elblągu. Należy przygotować go do pracy tak aby miał faktycznie szansę stać się IV portem morskim Polski.
Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego otrzymał 5 grudnia 2022 r. zgodę Komisji Europejskiej na sfinansowanie działań z programu regionalnego na lata 2021- 2027, Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur. Problemem w negocjacjach z kierownictwem Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej z Komisji Europejskiej stały środki na inwestycje w porcie w Elblągu. Skutkiem braku porozumienia było zamrożenie kwoty 40 milionów euro przeznaczonej na przebudowę portu morskiego w Elblągu. W odpowiedzi na moją interpelację skierowaną do Marszałka Województwa z 19 czerwca 2024 r. w sprawie wznowienia negocjacji z Komisją Europejską dotyczących odblokowania kwoty 40 milionów euro z programu regionalnego na lata 2021-2027, Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur, na przebudowę portu morskiego w Elblągu otrzymałem wyjaśnienia wskazujące, że w czasie negocjacji programu regionalnego, w tym wsparcia rozwoju portu morskiego w Elblągu, Komisja Europejska wyraziła obawy dotyczące wpływu ww. inwestycji na środowisko i jej opłacalności społeczno-ekonomicznej. Uzgodniono wówczas, że sprawa finansowania portu morskiego w Elblągu zostanie przełożona do dalszych rozmów (tj. do czasu pierwszej możliwości renegocjowania programu w 2025 r. – w ramach przeglądu śródokresowego FEWiM). Warunkiem powrotu do dyskusji jest jednak przygotowanie przez zarządcę portu morskiego (Zarząd Portu Morskiego Elbląg sp. z o. o. jest własnością Gminy Miasto Elbląg, która posiada wszystkie udziały) dodatkowych analiz uwzględniających elementy wynikające z uwag i komentarzy Komisji Europejskiej co do możliwości wsparcia przedmiotowej inwestycji ze środków UE obejmujących m.in.:
- pogłębioną ocenę wykonalności i opłacalności projektu oraz sporządzenie rzetelnego biznes planu;
- wpływ inwestycji na priorytetowe siedliska laguny przybrzeżnej oraz gruntowny przegląd obejmujący wdrożenie środków kompensujących w rozumieniu dyrektywy siedliskowej;
- ocenę konkurencyjności w ruchu morskim obsługiwanym w polskich portach morskich (ze szczególnym uwzględnieniem operacji żeglugi bliskiego zasięgu oraz zintegrowanej strategii rozwoju portów morskich);
- uwzględnienie planowanych kolejnych inwestycji infrastrukturalnych, które w dalszym stopniu podniosą możliwości przeładunkowe i przepustowość polskich portów (np. Port Centralny w Gdańsku i Port Zewnętrzny w Gdyni);
- uwzględnienie zaleceń ujętych w sprawozdaniu z kontroli 23/2016 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO). W związku z tym dopiero po przygotowaniu i przedłożeniu tej analizy inwestycja będzie ponownie oceniana przez Komisję Europejską pod kątem możliwości włączenia jej do FEWiM w drodze modyfikacji programu.
W odpowiedzi na moją kolejną interpelację z 13 listopada 2024 r. dotyczącą inwestycji związanej z przebudową portu morskiego w Elblągu, Marszałek Województwa poinformował, że w dniu 29 października br. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wpłynęło pismo Prezydenta Elbląga przekazujące dodatkowe informacje na potrzeby ponownej oceny przez Komisję Europejską interwencji ukierunkowanych na zdynamizowanie działalności portu morskiego w Elblągu oraz na poprawę skomunikowania portu od strony lądu z kluczowymi sieciami dróg. Obejmuje ono „Analizę wykonalności i opłacalności oraz biznesplan dla projektu pn. Rozwój portu morskiego w Elblągu”. Powyższe dokumenty są przedmiotem dalszych prac mających na celu wznowienie negocjacji z Komisją Europejską w sprawie możliwości finansowania planowanych w porcie inwestycji ze środków programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021-2027.
Historycznie Elbląg był miastem portowym obsługującym statki. Należy zrobić wszystko, aby ten stan przywrócić. Wszystkie miejscowości, które znajdują się nad Zalewem Wiślanym, powinny skorzystać na tej zmianie cywilizacyjnej, jaką jest celowościowa inwestycja budowy kanału żeglugowego wraz z pogłębieniem toru wodnego w Elblągu i modernizacją elbląskiego portu. To da impuls do rozwoju całego regionu. Pozostaje mieć nadzieję, że w 2025 roku Zarząd Województwa, składający się z przedstawicieli rządzącej w Sejmiku koalicji PO-PSL, wykaże się wreszcie skutecznością i przekona urzędników Komisji Europejskiej do projektu modernizacji portu morskiego w Elblągu.
dr Marcin Kazimierczuk
Radny Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego
