Sąd Najwyższy

Czy 6779 niezałatwionych wniosków o wniesienie Skargi Nadzwyczajnej (czyli ogółem ponad 40 proc. wniosków) skierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich czy Prokuratora Generalnego trafi do kosza? Może się tak stać. Tylko do 3 kwietnia 2021 r. do Sądu Najwyższego mogą być wnoszone Skargi Nadzwyczajne dotyczące spraw, które zakończyły się przed rokiem 2018.

Instytucja Skargi Nadzwyczajnej została wprowadzona do polskiego prawa z inicjatywy Prezydenta RP Andrzeja Dudy i uchwalona przez Sejm 8 grudnia 2017r. Była ostatnią deską ratunku dla osób pokrzywdzonych oczywiście niesłusznym, prawomocnym wyrokiem sądowym. Wyrokiem, którego w tamtym stanie prawnym nie dało się w żaden sposób wzruszyć.

Tysiące, tysiące poszkodowanych bezprawiem judykacyjnym (sądowym) mogło prosić Rzecznika Praw Obywatelskich czy Prokuratora Generalnego o wniesienie do Sądu Najwyższego Skargi Nadzwyczajnej w sprawach prawomocnie zakończonych przed dniem 3 kwietnia 2018r. Po 3 kwietnia RPO i PG nie będą już mogli skarg w takich sprawach wnosić. Okazało się też, że w/w organy (RPO i PG) stały się dla tych spraw „wąskim gardłem”.

O ile kwietniowy termin nie zostanie przesunięty, ponad 6,7 tys. wniosków nie zostanie zbadanych i wrócą one do skarżących się. Spowoduje to u nich ogromne rozczarowanie, a u nas wszystkich – upadek zaufania do Państwa.

Bijemy na alarm!

Termin na wniesienie Skargi Nadzwyczajnej dla Rzecznika Praw Obywatelskich i Prokuratora Generalnego dla spraw sprzed 2018 roku musi zostać przedłużony!

Dlaczego?

Po pierwsze – dlatego, że od blisko roku trwa pandemia. Ustawodawca zawiesił, przedłużył ustawą szereg terminów procesowych, a nawet wniósł o przedłużenie terminu przedawnienia karalności przestępstwa! Uznał, że pandemia jest siłą wyższą, która uniemożliwia normalne funkcjonowanie Państwa.

Po drugie – dlatego, że jeszcze ponad 6,7 tys. obywateli liczy na rzetelne zbadanie wniosków w oparciu o akta (od kilku do kilkudziesięciu tomów) i wniesienie Skargi Nadzwyczajnej od niesprawiedliwych wyroków. Skarga ta nie tylko daje możliwość ponownej oceny prawidłowości zastosowania prawa. Także – co bardzo ważne – pozwala zweryfikować rzetelność ustaleń faktycznych dokonywanych przez wyrokujący Sąd. Nie przewiduje tego instytucja kasacji od wyroków wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Po trzecie – dlatego, że trzy lata to zbyt krótki okres, by przy tak dużym zainteresowaniu obywateli, skromnym zapleczu urzędników RPO i PG, rozpatrujących wnioski oraz wyraźnym braku aktywności Rzecznika Praw Obywatelskich, naprawić bezprawie judykacyjne (sądowe) nagromadzone przez dziesiątki, dziesiątki lat.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o SN

Skarga Nadzwyczajna – apel Stowarzyszenia Patria Nostra

Ustawodawca powinien wziąć pod uwagę powyższe okoliczności i wydłużyć termin na wniesienie Skargi Nadzwyczajnej od wyroków sprzed 2018 r. Dlatego Stowarzyszenie Patria Nostra-Centrum Praw Wykluczonych przy wsparciu Stowarzyszenia Obserwatorium Strasburskie apeluje, aby poprzeć działania w kierunku zmian w prawie, umożliwiające wydłużenie terminu poza dzień 3 kwietnia 2021. Nie chcemy, aby Skarga Nadzwyczajna stała się symbolem bezradności państwa.

Mec. Lech Obara, prezes Stowarzyszenia Patria Nostra

Joanna Aleksandra Biniszewska, wicepreses Stowarzyszenia Patria Nostra

Prof. UJ dr hab. Izabela Lewandowska-Malec, Stowarzyszenie Obserwatorium Strasburskie